1-15 AĞUSTOS 2026

Detaylar

Ø ABD ve Japonya, döviz piyasasında nadir görülen ortak bir müdahalede bulundu. ABD Hazine Bakanlığı, 31 Temmuz tarihinde rezervlerindeki avroları satarak Japon Yeni satın aldı. Bu adım, yenin son kırk yılın en düşük seviyesine inmesi üzerine geldi. Washington, yene en son 1998 yılındaki krizde doğrudan destek verdi. Aslında Japonya’nın ekonomik göstergeleri oldukça güçlü görünüyor. Ülkenin bütçe açığı GSYH’sinin sadece %1’ine denk geliyor. Yendeki düşüşü durdurmak için Japonya Merkez Bankası’nın faizleri artırması gerekiyor.

Ø Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, 2026 yılının ikinci çeyreğinde Orta Doğu enerji piyasalarını sarsmaya devam ediyor. ABD-İran mutabakatının çökmesiyle boğazdaki tanker trafiği yeniden durdu. Kuveyt, günlük 615.000 varil kapasiteli Al-Zour rafinerisi gibi tesislerle ihracatı rafine ürünlere kaydırıyor ancak riskleri tamamen önleyemiyor. Çatışma öncesi Körfez petrolü, OPEC+ toplam kapasitesinin %60’ını oluşturuyordu. Büyük ithalatçı Çin ise kriz öncesi stoklarını doldurarak ham petrol ithalatını %40 oranında azaltarak kendisini güven altına alıyor.

Ø Almanya'daki şirketler, yapay zekânın önümüzdeki beş yılda çalışan ücretlerini düşüreceğini öngörüyor. Deneyimi beş yıldan az olanlar için ücret kesintisi beklentisi hizmet sektöründe %53,3'e ulaşıyor. Bu oran perakendede %47,9, imalatta ise %46,5 olarak ölçülüyor. Üniversite diplomasına sahip ve deneyimli uzmanlar için ise durum değişiyor. Şirketlerin %26’sı bu nitelikli çalışanların ücretlerinde artış bekliyor. İnşaat sektörü %29,8 ile bu artış beklentisinde başı çekiyor.

Ø Japonya, Çin’in Batı Pasifik’teki askeri faaliyetlerinin artması üzerine kendi savunma altyapısını güçlendiriyor. Çin, 2025 yılında uçak gemilerinden 1.400’den fazla uçuş gerçekleştirdi. Ayrıca ülkenin üçüncü uçak gemisi Fujian da yakın zamanda hizmete girdi. Bu gelişmelere karşı Japonya, 2027 yılına kadar radar uydu takımyıldızı kurmayı hedefliyor. Kitadaito Adası'na mobil radarlar yerleştiren hükümet, savunma boşluğunu kapatmak istiyor. Nisan ayında kurulan özel ofis ise bu altyapı çalışmalarını hızlandırıyor. 

Ø Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalayarak askeri bir ortaklık kurdu. Anlaşma, taraflardan birine yapılan saldırıyı hepsine yapılmış sayıyor. Suudi Arabistan, 2000 yılından beri Körfez ülkeleriyle ve 2025'ten beri Pakistan ile benzer anlaşmalara sahiptir. Nükleer güce sahip Pakistan, bölgedeki diplomatik prestijini artırmayı hedefliyor. Türkiye ise bu pakt sayesinde savunma sanayii ihracatını artırıyor ve geçen yıl Doha'ya yapılan hava saldırısı sonrası kolektif hava savunma ağını güçlendiriyor.

Ø Kuzey Yarımkürede yaşanan kuraklık ve Karadeniz’deki çatışmalar küresel buğday fiyatlarını yeniden tırmandırıyor. Fiyatlar, 2026 yılı ocak ayı seviyesinin yüzde yirmi beş üzerine çıktı. Karadeniz sevkiyatları geçen yıla kıyasla %40’tan fazla azaldı. Kuraklık nedeniyle ABD’nin buğday üretimi %26 geriledi. Kanada'da üretim %15 azalırken, Avustralya’da ekim alanları %12 daraldı. Bu durum gıda piyasalarındaki belirsizliği giderek artırıyor.

Ø İspanya’nın anakaradan uzak şehri Ceuta’ya elli binden fazla düzensiz göçmenin girmesi sınır güvenliği tartışmalarını büyütüyor. Normal nüfusu 80.000 olan bu kent ile Fas arasında büyük refah farkı bulunuyor. Ceuta’da kişi başına gelir 24.000 dolar iken Fas’ta bu değer 5.000 doların altında kalıyor. Açık sınır savunucuları göçü sadece ekonomik yönüyle ele alırken, bu durum egemenlik krizlerine yol açıyor. Madrid hükümeti göçmenleri hızlıca sınır dışı ederek sınır bütünlüğünü korumaya çalışıyor.

Ø Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün anketi, Norveçlilerin küresel savaşa yönelik derin endişelerini yansıtıyor. Katılımcılar dünyayı savaşa sürükleme riski en yüksek ülkeler olarak İsrail ve Rusya’yı görüyor. On puanlık ölçekte İsrail 8,3, Rusya ise 8,1 puan alıyor. Halkın %60’ı önümüzdeki on yılda Avrupa'da yeni bir savaş bekliyor. 2025 yılında otuz beş ülkede altmış beş farklı çatışma yaşandı. Norveçliler kendi ülkelerini güvenli bir yer olarak görse de küresel gidişat korkularını artırıyor.