1-15 EKİM 2025

Detaylar

• IFO Enstitüsü’nün son araştırmasına göre, Almanya ekonomisinde son 50 yıldır gözlemlenen büyümedeki yavaşlamanın temel nedeni sanayi sektöründeki performans kaybıdır. Özellikle otomotiv, makine ve genel endüstri alanlarındaki durgunluk, büyüme oranlarının 1970’lerdeki %3 seviyesinden Covid-19 öncesinde %1,5’e gerilemesine yol açmıştır. Araştırma, bu trendin devam ederek büyümenin daha da zayıflayabileceğini ve demografik bozulmanın işgücü sıkıntısını artırarak ekonomik sorunları derinleştireceğini ortaya koymakta.

• ABD Başkanı Trump’ın ikinci döneminde uygulamaya koyduğu gümrük tarifeleri; Çin, Kanada, Meksika gibi ülkeleri ve özellikle çelik, alüminyum ile otomotiv sektörlerini hedef alarak, GATT ve DTÖ temelli çok taraflı küresel ticaret sistemini tehdit etmekte. ABD’nin bu kurallardan sapması, küresel ticarette belirsizliği artırmakta; yatırım, üretim ve tüketim üzerinde olumsuz etkiler oluşturarak ekonomik büyümeyi kısıtlayabilecek sonuçlar doğurmaktadır. Her ne kadar bu politikalar ticaret açığını azaltmak ve ekonomik güvenliği artırmak gibi hedeflerle gerekçelendirilse de Japonya gibi ülkelerin ikili müzakerelerle sürece dahil olması ve küresel ticaretin sürdürülebilirliğine katkı sunması kritik önem taşımakta. 

• Mısır’ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen Barış Konferansı’nda, ABD, Katar, Türkiye ve Mısır’ın öncülüğünde İsrail ile Hamas arasında ateşkes ve barış anlaşması imzalandı. Konferansa katılmadan önce İsrail Parlamentosu’nda konuşan ABD Başkanı Trump, anlaşmanın imzalanmasında aktif rol oynadı ve süreci “Ortadoğu için tarihi bir gün” olarak tanımladı. Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Trump’ı bölgeye barışı getirebilecek tek lider olarak nitelendirirken, anlaşma kapsamında süreci denetlemek üzere Mısır’ın dahil olduğu bir “Barış Konseyi” kurulması kararlaştırıldı. 

• Google, Hindistan’ın Andhra Pradesh eyaletinde yapay zekâ veri merkezi kurmak için 15 milyar dolarlık şimdiye kadarki en büyük yatırımını yapacak. Veri merkezi beş yıl içinde tamamlanacak ve Google’ın küresel yapay zekâ veri merkezleri ağıyla entegre çalışacak. Bu yatırım kapsamında 188.000 kişiye istihdam sağlanması bekleniyor. Google, küresel veri kapasitesini artırmak için bu yıl toplam 85 milyar dolar yatırım taahhüdünde bulundu. 

• Fransa Cumhurbaşkanı Macron, istifa eden Başbakan Sebastien Lecornu’yu yeniden görevlendirerek kendisinden siyasi krizi aşacak bir hükümet kurmasını ve bütçe hazırlıklarını yürütmesini istedi. Lecornu’nun istifası, yeni hükümetteki iç çekişmelerin yanı sıra artan borç yükü ve ekonomik zorlukların neden olduğu siyasi gerilimi yansıtıyor. Fransa’nın kamu borcu GSYH’nin %114’üne ulaşırken, yoksulluk oranı da %15,4 ile rekor kırdı. Muhalefet partileri ya yeni seçim ya da Macron’un istifasını talep ederken, emeklilik yaşını 64’e çıkaran tartışmalı reformun iptali de siyasi çözüm için bir seçenek olarak değerlendiriliyor. 

• İsrail-Filistin savaşında iki yıl içinde artan şiddet, on binlerce Filistinlinin ölümü ve altyapının yıkımıyla sonuçlandı; özellikle çocuklarda ölüm oranı 2023’te önceki yıla göre dokuz kat arttı. Saldırılar, tıbbi yardım ve malzeme engelleri, açlık ve yetersiz beslenme gibi sorunları derinleştirirken, insani yardım girişimleri İsrail tarafından engellendi ve bölge uzun süre elektrik, su ve sağlık hizmetlerinden mahrum kaldı. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre Gazze’de hastanelerin büyük çoğunluğu işlevsiz kalırken, on binlerce kişi yaralandı, binlerce sağlık çalışanı hayatını kaybetti ve kıtlık tehlikesi ciddi boyutlara ulaştı. 

• AB’nin 2050 iklim nötr hedefi doğrultusunda elektrikli araçlara geçiş hız kazansa da 2024’te tescil sayısındaki düşüş ve yüksek maliyetler sürece dair endişeleri artırmakta. Pil üretiminde Çin’e kıyasla %20 daha yüksek maliyetler, tedarik zinciri sorunları ve tüketici beklentilerinin üzerindeki satış fiyatları dönüşümün önündeki başlıca engeller. AB’nin rekabet gücünü ve istihdamını koruyabilmesi için yerli üretim, pil yatırımları ve kritik minerallere erişim konularında hızlı ve kapsamlı adımlar atması gerekmekte. 

• Birleşik Krallık, NHS (Ulusal Sağlık Hizmetleri) sistemi üzerindeki yoğunluğu azaltmak amacıyla 2027 itibarıyla 8,5 milyon hastaya çevrimiçi randevu sunmayı hedefleyen “Dijital Hastane” projesini duyurdu. Bu sistem, acil olmayan hastalar için uzun bekleme sürelerini azaltmayı amaçlıyor. Ancak uzmanlar, dijital hizmetlere erişemeyen hastalar ve nitelikli personel ihtiyacı konusunda endişeli. Dijital hastane kapsamında randevu sonrası gerekli test ve tetkikler yerel sağlık merkezlerinde yapılacak.