1-15 AĞUSTOS 2025

Detaylar

• Peru’da Çin tarafından inşa edilen Chancay Limanı, Latin Amerika ile Asya’yı birbirine bağlayarak kritik bir rol oynuyor. 2025 yılının ilk 5 ayında 777 milyon dolarlık ticaret hacmine ulaşan limanın Peru GSYH’sini %1,8 oranında artırması ve 7.000 yeni istihdam sağlaması bekleniyor. Liman, Asya bölgesine yapılacak nakliye süresini 33 günden 23 güne düşürüyor. Temiz enerji ile faaliyetlerini gerçekleştiren limanda gelişmiş yapay zekâ (YZ) teknolojileri kullanılırken, ilk akıllı liman olma özelliği taşıyor.

• Avrupa’nın birçok bölgesinde sanayi sektörü sıkıntı yaşamaya devam ediyor. Çinli yatırımcı Dongshan Precision Manufacturing’in (DSBJ) Fransız otomotiv tedarikçisi Groupe Mecanique Decoupage (GMD)’yi satın alması Avrupa sanayisini canlandırmada Çin’in önemli rol oynayabileceğini gösterdi. GMD, Avrupa bölgesinde otomobil satışlarında yaşanan düşüş ve Çinli elektrikli araçların yükselişi ile sektördeki krizden ciddi şekilde etkilendi ve 2023 yılında devretme sürecine girdi. Fransız işçi sendikalarına göre GMD’nin Fransız bir yatırımcıdan ziyade yurt dışından bir yatırımcıya satılmasının işçiler özelinde daha iyi olduğu ifade edildi. 

• Filistin’de yaşanan insanlık dramına karşı beklenen tepkiler yavaş yavaş gelmeye başladı. G7’nin önemli üyelerinden Birleşik Krallık, Fransa ve Kanada, BM Genel Kurulu öncesinde Filistin’i devlet olarak tanıma konusunda adım atmaya kararlı. Uzmanlar, Filistin’i tanıma kararının kısa vadede mevcut krizi düzeltmeyeceğini ancak ileride daha adil ve barışçıl ortamın kurulabilmesi açısından önemli olduğunu vurguluyor. Filistin’in mevcut statüsü kamuoyunda tartışılırken, bölgedeki savaşı sonlandırma ve barışın sağlanması adına daha somut adımların atılması gerekiyor.

• Filistin’de devam eden diğer bir problem ise halkın ihtiyaç duyduğu yardımların ulaştırılamaması ve açlık seviyesinin giderek artması. Bölgedeki nüfusun dörtte birinin açlık ve ölüm tehlikesi altında olduğu bildiriliyor. Mart ayında insani yardımların Filistinlilere ulaştırılması engellendi ancak mayıs ayı sonlarına doğru yardımlar tekrar başladı. Yetersiz beslenme çocuklarda kalıcı fiziksel ve zihinsel sağlık sorunlarına neden olurken, uzun vadede sorunların daha da derinleşeceği öngörülmekte. Ülkedeki tarım arazilerinin %86’sı zarar görürken, sera ve hayvancılığa ait yapılar yok edildi.

• Günümüzde sosyal medya platformları demokratikleşme aracı olmaktan çıkıp kutuplaşma ve aşırı düşüncelerin yayınlandığı tehlikeli kaynaklar olmaya başladı. Milyarlarca kişinin kullandığı sosyal medya platformları siyasi söylem ve ulusal güvenlik üzerinde büyük etkiye sahip olduğu için algoritmaların acil olarak düzenlenmesi gerektiği ifade edildi. Terörist gruplar sosyal medya algoritmalarını propaganda yapmak, radikalleşmeyi teşvik etmek ve taraftar toplamak için kullanmakta. Ülkeler tarafından küresel iş birliğinin sağlanması, ulusal yasal reformlar ve yerel kapasiteyi geliştirecek çok katmanlı yaklaşımın önemli olduğu belirtilmekte.

• Yapay zekâ birçok sektörde çeşitli faydalar sağlarken, tarım sektöründe sağladığı dönüşüm oldukça tartışılıyor. Ürünün ekilmesinden hasadına, ardından raflara ve son olarak tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte yapay zekâ özellikle üretimi ve karlılığı artırma konusunda önemli avantajlar sağlıyor. Yapay zekâ entegreli tarımsal inovasyon dalgası günümüzde tarımın kaynaklar üzerindeki yükünü azaltıyor. Hassas tarım uygulamasına geçen çiftçilerin özellikle uydu, dron ve uçak verilerini kullanarak ürünün durumu, toprak ve verim haritasını oluşturabildikleri belirtiliyor. Günümüzde 600 milyondan fazla çiftliğin %84’ü dünyanın ihtiyaç duyduğu gıdanın üçte birini üretirken, bu çiftliklerin çoğu hassas tarım teknolojilerini kullanmıyor.

• ABD ile Çin arasında yapay zekâ yarışı devam ederken, gelişmekte olan ülkelerin yapay zekâ konusundaki çalışmaları ve kapasiteleri giderek artıyor. Trump’ın Nvidia’nın H20 çipini Çin’e satmasına müsaade etmesinin ardında önemli planlar yatıyor. Trump, Çin’e H20 çiplerinin satışına izin vererek Çin’in YZ inovasyonunu yavaşlatmayı ve ABD’nin karşılaştırmalı üstünlüğünü korumayı planlıyor. H20 çipler performans açısından ABD üretimi çipler arasında 3.-4. sırada yer alırken, daha gelişmiş çipler ise sadece yurtiçi kullanım için muhafaza ediliyor. ABD’li teknoloji şirketlerinin Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile çeşitli anlaşmalar imzalaması sektörün önemli finansman kaynağı elde etmelerine imkân tanıyor.