1-15 KASIM 2025

Detaylar

• Hindistan GSYH’sinin yaklaşık %70’i iç tüketimden gelirken, Çin’de hane halkı tüketimi GSYH’nin yalnızca %37-40’ını oluşturuyor. Bu veriler, Çin’in yatırım ve ihracata, Hindistan’ın ise artan tüketime dayalı içe dönük bir büyüme modeli benimsediğini gösteriyor. Hindistan’da ortalama yaş 29’un altında ve genç nüfus ile genişleyen orta sınıf, iç tüketimi destekliyor. Bu farklılık, Hindistan ekonomisini 2008 finans krizi veya Covid-19 gibi dışsal şoklara karşı daha dayanıklı kılıyor. Buna karşılık, Çin ekonomisi ihracata bağımlı büyüme modeli nedeniyle küresel talep dalgalanmalarına karşı daha hassas durumda.

• Almanya, Türkiye'nin artan jeopolitik önemini kabul etti. Ankara, Rusya'nın Libya ve Güney Kafkasya'daki zayıflıklarını kullanarak ve Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'ı geri almasını destekleyerek bölgesel rolünü pekiştirdi. Moskova'nın Ukrayna'yı işgali, Türkiye'nin Karadeniz'deki stratejik önemini artırdı. Pragmatik ortaklığın temelleri güvenlik, savunma ve ticarete dayanıyor. Almanya, Eurofighter tedarik sürecine yönelik vetosunu kaldırırken, Ankara'nın Avrupa savunma girişimi SAFE programına olası katılımını destekliyor.

•  ABD’de Trump yönetimi, 2019'daki gizli ekonomik baskı girişimi başarısız olunca, ikinci dönemde Venezuela'ya karşı yöntemini sertleştirdi. Karteller terörist ilan edildi, gizli operasyonlar ve yaptırımlar artırıldı ve Karayipler'de askerî güç konuşlandırıldı. Trump, büyük kara harekâtı yerine farklı yöntemleri tercih etti; hava ve deniz saldırıları, özel operasyonlar, siber faaliyetler ve ekonomik baskıyı bir arada kullanıyor. Bu yöntemlerle, içten rejim değişikliği sağlamak ve alternatif liderleri iktidara getirmek hedefleniyor. 2025 yılı ağustos ayından beri 10 gemiye drone saldırısı düzenlendi ve 40'tan fazla kişi öldü, ancak ölenlerin kartellerle bağlantısı olduğu henüz doğrulanmadı.

• Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) raporuna göre, küresel çapta 1,7 milyar insan, toprak bozulması nedeniyle ürün veriminin %10 düştüğü bölgelerde yaşıyor. Özellikle nüfusun aşırı yoğun olduğu Asya ülkeleri bu durumdan en çok etkilenen yerler arasında. Raporda, insan kaynaklı toprak bozulmasının %10 oranında düzeltilmesi durumunda, her yıl 154 milyon insana yetecek kadar ek gıda üretimi sağlanabileceği belirtiliyor. Bu tür çözüm önerileri, gıda güvenliğini sağlamlaştırma ve daha dayanıklı tarımsal gıda sistemleri oluşturma adına önemli fırsatlar sunuyor.

• Yeni yapılan bir araştırmaya göre, ABD'deki ergen ve genç yetişkinlerin sekizde biri ruh sağlığı danışmanlığı için yapay zekâ (YZ) sohbet robotlarını kullanıyor. En yaygın kullanım 18-21 yaş grubunda görülüyor ve kullanıcıların %93'ü bu hizmeti yararlı buluyor. RAND Enstitüsü’nden Jonathan Cantor, yüksek YZ kullanım sebebinin düşük maliyet, anında erişim ve gizlilik algısıyla ilişkili olduğunu öne sürüyor. Ancak standart ölçütlerin eksikliği ve veri şeffaflığının sınırlı olması endişelendiriyor.

• 3 Kasım 2025 tarihinde Çinli elektrikli araç üreticisi XPENG'in uçan araba iştiraki XPENG AEROHT, seri üretim uçan arabalar için dünyanın ilk akıllı fabrikasında deneme üretimlerine başladı. Guangzhou'nun Huangpu bölgesinde yer alan tesis, yıllık 10.000 adete kadar sökülebilir hava aracı modülü üretim kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlandı. Türünün en büyük üretim kapasitesine sahip tesis tam kapasite çalışmaya başladığında her 30 dakikada bir hava aracı monte edebilecek seviyeye ulaşacağı öngörülüyor. Şirketin tasarladığı uçan araba modeli altı tekerlekli bir yer aracı ve elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen hava aracı olarak iki farklı şekilde sunuluyor.