1-15 MART 2025

Detaylar

• Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile ABD Başkanı Donald Trump arasında 13 Şubat 2025'te imzalanan İkili Ticaret Anlaşması (BTA), iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerini güçlendirmeyi hedefliyor. 2024'te Hindistan, ABD ile 45,7 milyar dolar ticaret fazlası verdi, ancak Trump yönetimi büyük ticaret fazlası olan ülkelerle temkinliydi. Hindistan, gümrük tarifelerini düşürerek ve elektrikli araçlar gibi sektörlerde indirimler yaparak anlaşmaya hazırlığını gösterdi. Hindistan, ABD ile 2030 yılına kadar 500 milyar dolarlık ticaret hedefine ulaşmak için savunma, enerji ve yüksek değerli sektörlerde iş birliğini artırmayı planlıyor.

• Türkiye’de yıllık enflasyon, şubat ayında %39,1’e düşerek iki yılın en düşük seviyesine geriledi ve Merkez Bankası’nın faiz indirimi öncesi olumlu bir gelişme olarak görüldü. Gıda fiyatları %35,11 artarken, enerji maliyetleri yıllık bazda %43,92 yükseldi. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, dezenflasyon sürecinin maliye politikalarıyla desteklendiğini belirtti. Türkiye ekonomisi 2024’te %3,2 büyüdü, kişi başına milli gelir 15.463 dolara çıktı ve işsizlik oranı %8,4’e geriledi. 2024’ün dördüncü çeyreğinde ekonomik büyüme %3 oldu, bu da beklentilerin üzerinde bir performansı işaret etti. 

• ABD, mart ayında çelik ve alüminyum ithalatına %25 gümrük vergisi uygulamaya başlayacak. Bu karar, Avrupa Birliği’ni doğrudan etkileyecek. Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nün simülasyonlarına göre, ABD ekonomisi en çok zarar görecek, AB ise neredeyse etkilenmeyecek. AB’nin GSYH’si %0,02 azalırken, ABD’de fiyatlar %0,41 artacak ve ihracat %1,37 düşecek. Artan maliyetler, ABD’de üretim ve enflasyonu artırarak rekabet gücünü zayıflatacak. Kanada ve Meksika ise ciddi şekilde etkilenecek. 

• Küresel silah ticareti, 2005-2009’a göre %18 artarken, 2015-2019 ve 2010-2014 dönemi aynı seviyede kalmıştır. 2020-2024 döneminde en büyük 10 silah ihracatçısı değişmemiş, ancak Rusya'nın payı %7,8’e düşerek üçüncü sıraya gerilemiştir. ABD’nin silah ihracatı %21 artarak küresel payı %43’e çıkmış, Avrupa’ya ihracat oranı %35 olmuştur. Rusya’nın ihracatı ise %64 azalmıştır. Fransa ikinci, Çin dördüncü sıraya yükselmiştir. Ukrayna, küresel silah ithalatının %8,8’ini gerçekleştirmiştir ve ABD, Almanya, Polonya en büyük tedarikçileri olmuştur. Orta Doğu ülkelerinin ithalatı %20 düşmüş, Katar ise üçüncü büyük ithalatçı olmuştur.

• Çin, Covid-19 sonrası Afrika ile ekonomik bağlarını güçlendirerek, 2023'te büyük projelere 7,9 milyar dolar yatırım yaptı. Çin, Afrika'daki yeşil enerji projelerine 290 milyon dolar kredi sağladı. Çin ve ABD arasındaki rekabet, Afrika ülkeleri için fırsatlar ve riskler oluşturabilir. Çin, Afrika'nın iç politikalarına müdahale etmeyi genellikle tercih etmezken, ABD geçmişte bu konuda etki sağlamaya çalışmıştır.

• ABD'nin ekonomik yaptırımları, özellikle Küba ve Venezuela gibi ülkelerde ciddi ekonomik krizlere yol açarak göçü artırıyor. Yaptırımlar, bu ülkelerde işsizlik, yoksulluk, gıda güvensizliği ve temel hizmetlerin çöküşüne neden oluyor. Küba’da ABD'nin uyguladığı ambargo, ülke ekonomisini zayıflatmış ve 2022-2023 yıllarında nüfusun %10'u göç etmiştir. Venezuela’da ise petrol sektörüne uygulanan yaptırımlar, ülkenin ekonomisini çökertmiş ve 7 milyon Venezuelalının göç etmesine sebep olmuştur. Araştırmalar, Batılı yaptırımların hedef ülkelerdeki göçü %22-24 oranında artırdığını göstermektedir. 

• EngineAI tarafından geliştirilen "PM01" adlı insansı robot, insan benzeri akıcı adımlarla koşarak teknoloji dünyasında büyük ilgi uyandırdı. Çin, 2025 Hükümet Çalışma Raporu'nda "akıllı robotlar" ve "somutlaştırılmış yapay zekâ" teknolojilerine büyük önem veriyor. Guangdong Eyaleti, insansı robot endüstrisini desteklemek için bir eylem planı yayımlarken, Shenzhen 2025-2027 yılları arasında bu alanda büyük atılımlar yapmayı hedefliyor. Shenzhen merkezli UBTECH, insansı robotları akıllı fabrikalarda kullanarak bir ilke imza attı. Çin, insansı robot teknolojisini ekonomik büyüme ve endüstriyel dönüşüm için kritik bir alan olarak görüyor ve bu sektördeki gelişmeleri hızla teşvik ediyor.