16-28 ŞUBAT 2025

Detaylar

• ABD’nin küresel ticaret dengesini etkileyecek hamleleri devam ediyor. Ülkenin 2018 yılından günümüze kadar süren ticaret kısıtlamalarının Japon firmaları Çin’den ayrılmaya ittiği vurgulanıyor. ABD’nin özellikle elektronik, telekomünikasyon ve yarı iletken gibi sektörlere yönelik ihracatı kısıtlama planı ile Çin’in ileri teknolojiye erişiminin sınırlandırılması amaçlanıyor. Çin’de faaliyet gösteren Japon firmalarının özellikle 2020 yılından sonra hızlı bir şekilde ülkeyi terk ettiği bildiriliyor. ABD kısıtlamaları nedeniyle Çin’deki Japon firmaların üretim maliyetleri ciddi şekilde artarken, hammadde tedarikinde zorlandıkları ifade ediliyor.

• Almanya’da bir süredir devam eden ekonomik durgunluk, etkisini sürdürüyor. Özellikle Ukrayna Savaşı başlamadan önce enerji ihtiyacını Rusya’dan sağlayan ve büyük ölçüde bu enerjiye bağımlı kalan Almanya, savaş sonrasında ciddi ekonomik sorunlar ile boğuşuyor. Enerji fiyatlarındaki artış çelik, kimya ve cam gibi enerji yoğun sektörleri olumsuz etkiliyor. Ekonomideki sorunun diğer bir sebebi ise Çin’in üretimde ve ihracatta büyük bir rakip haline gelmesi oluyor. Çin daha önce, Almanya için devasa bir pazar iken, artık güneş paneli, batarya, elektrikli araç ve diğer önemli ürünleri kendi başına üretiyor ve küresel pazarda önemli bir rol oynamayı sürdürüyor.

• Almanya’da gerçekleşen seçimlerden sonra ülkedeki aşırı sağ partilerin yükselişi küresel çapta gündemi meşgul etti. Friedrich Merz’in merkez sağ ittifakı ile merkez sol Sosyal Demokratlar arasında bir koalisyon kurmaya hazırlandığı ifade edildi. Almanya’da özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ilk defa aşırı sağın büyük oranda oy aldığı vurgulandı. Merz, ülkede enerji fiyatlarını düşürme, şirketlere uygulanan vergileri azaltma ve inovasyonu teşvik etme sözü verdi.

• Trump ve Zelenski arasında yaşanan tartışma ve yankıları uzun bir süre gündemi meşgul edecek. Zelenski, Trump’ın Rus dezenformasyonu etkisinde olduğunu, Trump ise Zelenski’nin seçimsiz bir diktatör olduğunu söyledi. Eski Biden yönetiminin tam olarak Ukrayna’ya destek verdiği ancak yeni Trump yönetiminin aynı fikirde olmadığı ortaya çıktı. Trump, Ukrayna Savaşı’nın ABD’yi 350 milyar dolar harcamaya ve asla başlamaması gereken bir savaşa dahil ettiğini, kendi olmadan bu savaşın çözülemeyeceğini ifade etti. Zelenski, ülkesine yapılan yardımların %90’ının ABD’den geldiği ifadelerine karşı bunun doğru olmadığını belirtti. Ukrayna’daki silahların yaklaşık %34’ünün ülke içinde üretildiği ve desteklerin %30’undan fazlasının Avrupa Birliği’nden geldiği vurgulandı. 

• Trump, her ne kadar Zelenski ile tartışsa ve Ukrayna’ya yardımı kesmiş olsa da ülkenin sahip olduğu kritik minerallere erişmenin bir yolunu aramakta. Ukrayna’nın özellikle titanyum, lityum, uranyum, grafit ve manganez gibi değerli minerallere sahip olması Trump’ın dikkatini çekti. Ancak, ülkedeki değerli mineral haritasının Sovyet döneminden kaldığı ve güncel olmadığı, aynı zamanda bu minerallerin bir kısmının da şu an Rusya tarafından işgal altında olduğu belirtildi. ABD ve Ukrayna arasında kritik mineraller üzerine bir anlaşma olsa da bu minerallerin çıkarılması ve işlenmesinin ABD açısından bekleneni veremeyeceği ifade edildi. 

• ABD’nin Ukrayna’ya yardımı kesmesi ve AB’ye yönelik olumsuz tutumları AB’nin kendi güvenliğini ABD olmadan nasıl sağlayacağı sorusunu gündeme getirdi. Uzmanlar, AB’nin kendini özellikle Rusya’ya karşı savunabilmesi için 250 milyar avroluk savunma harcaması yapması gerektiğini belirtti. 300.000 askerden oluşan ek 50 tugayın konuşlandırılmasına, 1.400 yeni ana muharebe tankına ve 2.000 piyade savaş aracına ihtiyaç duyulacağı vurgulandı. Rusya’nın, yaşadığı kayıplara rağmen 2024 yılında 1.550 yeni tank ve 5.700 zırhlı askeri araç üreterek kendisini güçlendirdiği ifade edildi.

• COVID-19 pandemisi tüm dünya için ders niteliğinde oldu. İlk başta virüsün tam olarak ne olduğu ve buna karşı neler yapılacağı anlaşılamadı ve bu süreçte virüs tüm hızıyla dünyaya yayıldı. Sokağa çıkma yasakları, maske kullanım zorunluluğu vb. farlı uygulamalarla virüsün yayılma hızının azaltılması planlandı. Tüm dünya yaşanan pandemiden ders almış veya almamış olsa da yeni pandemi kapıda. Son dönemde görülen kuş gribinin memeli hayvanlara da bulaştığı ve ilerideki süreçte evrim geçirerek insanlara da bulaşabileceği ifade edildi. Uzmanlar, virüsün mutasyon geçirerek insanlara bulaşması ve ölümcül olması durumda tıpkı COVID-19 döneminde olduğu gibi büyük bir pandemiyle karşı karşıya kalınabileceğini vurguladı.