16-31 TEMMUZ 2025

Detaylar

• Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed Bin Zayed’i resmî törenle karşılayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, BAE ile savunma, turizm, tarım ve ilaç sanayi gibi alanları kapsayan yedi mutabakat zaptına imza attı. 2016 yılından sonra iki ülke arasındaki ilişkiler gerilirken 2021 yılında Erdoğan’ın Abu Dabi’yi ziyaretiyle yumuşama başladı. 2023 yılında özellikle savunma alanında 20’nin üzerinde anlaşma yapıldı. Türk şirketi TUSAŞ ile BAE merkezli Calidus arasında savunma ve uzak teknolojileri ortaklığı kuruldu. 2024 yılında ikili ticaret hacmi 15 milyar doları aşarken, 2028 yılında bu miktarın 40 milyar dolara yükselmesi hedefleniyor.

• Uzun süredir Çin’in para birimi yuanın ABD doları karşısında değerlenip değerlenmeyeceği ya da doların küresel para birimi rolünü devralıp alamayacağı tartışılıyor. Trump’ın uyguladığı kararsız politikalar ve küresel ticaret sistemindeki kırılganlıklar doların değer kaybetmesine neden oldu. Doların yerine yuanın geçeceği iddia edilse de Çin’in ekonomi verilerinde şeffaf olmaması ve rakamlarla oynaması nedeniyle yuana olan güvenirlik azalmakta.

• Çin, ihracat yollarını geliştirme adına faaliyetlerini sürdürüyor. Rusya ile iş birliğini artırma ve transit ulaşım potansiyelinden yararlanmaya açık olduğunu belirten Çin, sınır ötesi seyahati kolaylaştırmayı ve stratejik ortaklığı zenginleştirmeyi hedefliyor. Putin, Kazakistan, Moğolistan, Çin ve Kuzey Kore ile olan devlet sınırlarına yeni erişim yolları inşa etmeyi planlıyor. Çin ise Rusya, Moğolistan, Vietnam ve Laos gibi komşuları ile bağlantı kuran modern demiryolu ağı inşa ederek bölgesel ticaret, ekonomik iş birliği ve küresel etkileşimi artırıyor.

• Küresel gıda fiyatlarındaki artışlar gıda enflasyonunu tetiklerken en çok dar gelirli ülke ekonomilerini etkiliyor. Dünya genelinde gıda fiyatları %35 artarken, ekonomideki ortalama fiyatlar %25 oranında artış gösterdi. Gıda fiyatlarındaki artışın nedenleri arasında COVID-19, Ukrayna-Rusya Savaşı, aşırı hava olayları vb. durumlar yer almakta. Yaşanan hadiseler tedarik zincirindeki akışı bozarken, tarımsal emtia fiyatlarını yükseltti. Ayrıca, artan enerji fiyatları, geniş mali harcamalar ve gevşek para politikaları ile mevcut durum daha da kötüleşti.

• İklim değişikliği sebebiyle hava sıcaklıkları normal seviyelerin üzerine çıkarken, özellikle şehir içi sıcaklıklar kritik noktalara ulaşıyor. Şehirler küresel ortalamanın iki katı daha fazla ısınıyor ve bu ısı artışı ekonomik seviyesi düşük bölgelerde daha çok hissediliyor. Uzmanlar, açık renkli yüzey kullanımı ve gölgelendirme uygulamaları sayesinde şehirdeki sıcaklığın düşebileceğini iddia ediyor. Örneğin Phoenix bölgesinde kullanılan yansıtıcı kaldırımlar yüzey sıcaklığını 7°C derece, Almeria bölgesinde beyaz badanalı seralar ise 1,6°C derece düşürdü. Sierra Leone’da artan sıcaklıklarla mücadele edebilmek adına son beş yıl içerisinde 1 milyondan fazla ağaç dikildi. Benzer uygulama ve stratejilerin hem şehirlerde görülen yüksek ısıların azaltılmasında hem de insanların sıcaklıklara karşı korunmasında etkili olabileceği ifade edildi.

• Filistin, küresel çapta en çok ampute çocuk nüfusuna sahip ülke olurken, dünyanın çeşitli yerlerinde yaşanan silahlı çatışmalar sebebiyle binlerce çocuk ciddi şekilde zarar görmekte. Yayınlanan bir rapora göre 2025 yılında 33.000 çocuğa karşı ağır suçlar işlendi. Suçlar arasında askere alma, öldürme, sakat bırakma, kaçırma ve cinsel şiddet yer alıyor. Yaşanan ağır suçların özellikle Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nde görevli askerler tarafından gerçekleştirildiği ifade ediliyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Nijerya, Somali, Myanmar ve Sudan çeşitli suçlardan ciddi şekilde etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. 2012-2022 yılları arasında silahlı çatışmalardan etkilenen çocuk sayısı iki kat artış gösterdi. Bahse konu dönemde 2 milyondan fazla çocuk hayatını kaybederken, 6 milyon çocuk sakat kaldı ve 45 milyon çocuk ise ciddi travmalara maruz kaldı.

• Temmuz ayı ortasında Rus merkezli bilgisayar korsanı grubu NoName057(16)’ya yönelik uluslararası Eastwood operasyonu düzenlendi. Yaklaşık 4.000’e yakın gönüllünün yer aldığı NoName057(16) grubu tarafından 2022 yılından günümüze kadar NATO üyesi ülkelere karşı 1.500’ün üzerinde DDos (Servis dışı bırakma) saldırısı gerçekleştirildi. Siber saldırılarda İsveç, Japonya ve Almanya gibi ülkelerin devlet kurumları ile özel şirketleri hedef alındı. Europol ve ENISA (Avrupa Birliği Siber Güvenlik Ajansı) öncülüğünde 19 ülkenin katılımıyla yürütülen operasyon sonucunda NoName057(16)’nın 100’den fazla sunucusu kapatıldı; Fransa ve İspanya’da iki kişi tutuklandı ve yedi kişi hakkında yakalama kararı çıkarıldı.