16-31 MAYIS 2025

Detaylar

• Avrupa Ekonomik Araştırma Enstitüleri Birliği (AIECE), Avrupa'da yaşanan politika belirsizlikleri nedeniyle 2025 ve 2026 yıllarında düşük büyüme oranları bekliyor. AB GSYH'sinin 2025 yılında %1,2, 2026 yılında ise %1,5 büyümesi öngörülüyor. Euro Bölgesi için tahminler ise sırasıyla %1,0 ve %1,3. AIECE'nin raporuna göre, ABD ticaret politikaları ve mevcut jeopolitik belirsizlikler ekonomiyi etkiliyor. ABD tarifelerine misilleme yapılmasını destekleyenlerin çoğunlukta olduğu raporda, AB'nin küresel ticaret sisteminde ABD doları hakimiyetini azaltma girişimlerine destek veriliyor. 

• AB, Güney Kafkasya’da uzun vadeli ve tutarlı bir strateji geliştirmekte zorlanırken, Türkiye ise bölgedeki stratejik rolüyle Avrupa için önemli bir ortak haline gelmiştir. Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı ve bölgedeki artan gerginlikler, Türkiye’yi enerji geçiş noktası ve ekonomik köprü olarak öne çıkarmıştır. Türkiye, aynı zamanda AB’nin güvenlik tartışmalarında da önemli bir aktördür. AB ve Türkiye, Güney Kafkasya’daki üç ülkenin entegrasyonunu desteklemek için ortak çıkarlar taşırken, özellikle Orta Koridor üzerinden ticaret ve ulaşım ağları kurarak Rusya’ya alternatif güzergahlar sunmayı hedefliyorlar. Ayrıca, Azerbaycan-Ermenistan barış süreci ve Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi, bölgedeki stratejik iş birliğinin temel unsurlarından birisi olarak gündeme geliyor.

• Yapay zekâ, dünyada hızla artan kullanımı nedeniyle büyük bir enerji tüketicisi olma yolunda ilerliyor. Çip üreticileri AMD ve NVIDIA, 2023-2024 döneminde yapay zekâ için 5 milyon grafik kartı üretirken, küresel çapta kullanımda olan çip modüllerinin enerji tüketimlerinin 3 ila 5,2 gigawatt arasında olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca, veri merkezlerindeki soğutma ihtiyacı da hesaba katılınca rakam 9,4 gigawatt’a çıkarken, bu miktar Hollanda'nın tüm elektrik tüketimiyle hemen hemen eşdeğerdir. 2025 yılında çip üretiminin iki katına çıkması beklenirken böyle bir durumda enerji tüketiminin 23 gigawatt’a ulaşması öngörülüyor. 

• Ukrayna Savaşı'nın başladığı ilk günden itibaren ABD ve AB, Rusya’ya çeşitli yaptırımlar uyguluyor. ABD, en büyük Rus bankası ve birkaç bankayı SWIFT sisteminden çıkartırken, Rusya’ya enerji ve askeri ürün ihracatını da yasakladı. AB ise Rus enerji ithalatını azalttı ve 2027 yılında tamamen sonlandırmayı hedefliyor. Yaptırımlar Rus ekonomisini çökertmedi, ancak uzmanlar bu stratejinin uzun vadede etkili olacağını düşünüyor. ABD ve AB, yaptırımları artırarak savaşı sonlandırmayı amaçlıyor.  

• Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün raporuna göre, çok taraflı barış operasyonlarında görev alan personel sayısı 2015-2024 yılları arasında %40 oranında azaldı. 2024 yılı itibarıyla dünya genelinde 61 barış operasyonunda toplam 94.451 uluslararası personel görev yaptı. Bu personelin çoğunluğu Sahra Altı Afrika'da konuşlandırıldı. BM Konseyi’ndeki jeopolitik gerginlikler ve küresel çatışma ortamının artması, barış operasyonlarını olumsuz etkiliyor. 

• Pakistan ile Hindistan arasında yaşanan son çatışmalarda siber saldırılar önemli bir rol oynadı. İki ülke birbirlerinin askeri hedeflerine yönelik siber saldırılar düzenledi ve Hindistan, çatışma sırasında ciddi siber saldırılara maruz kaldı. Kaspersky ve Radware gibi kuruluşlar, Hindistan’ın siber saldırıların hedefi olduğunu ve saldırıların fidye yazılımı, DDoS (geçici servis dışı bırakma) ve web sitesi saldırıları gibi çeşitli yöntemlerle gerçekleştirildiğini tespit etti. Hindistan’a yönelik 1,5 milyon siber saldırıdan sadece 150’si başarılı oldu.

• ABD’de elektrikli araç (EV) geçişi, elektrik altyapısı sorunları ve vergi kredisi kısıtlamaları nedeniyle yavaşlıyor. 2024 yılında küresel satışların %20’sini EV’ler oluştururken, ABD’de ise bu oran sadece %10. 2025 yılında EV satışlarının %11’e çıkması bekleniyor. EV’lerin fiyatı ABD’de ortalama 55.000 $ iken, Çin’de fiyatlar oldukça rekabetçidir. Ancak, EV teknolojileri, yeni nesil pil ve mineral işleme konusunda uluslararası başarıya ulaşabilecek şirketler için çeşitli fırsatlar sunuyor.